Lưu Trọng Lư

[hoangvu]

http://i44.photobucket.com/albums/f38/diendan_hv/cacnhatholon/luutronglu.jpgLưu Trọng Lư sinh năm 1912 ở Cao Lao Hạ, huyện Bồ Trạch (Quảng Bình). Học trường Quốc học Huế đến năm thứ ba, ra Hà Nội học tư rồi bỏ đi làm báo, làm sách cho đến nay.
Chủ trương Ngân Sơn tùng thư, Huế (1933-1934)

Đã viết giúp: Phụ nữ tân văn, Phụ nữ thời đàm, Tiến hóa, Hanoi báo, Tân thiếu niên, Tao đàn ...
Đã xuất bản: Tiếng Thu (1939)

Lư đang nằm trên giường xem quyển Tiếng Thu bỗng ngồi dậy cười to:
-À ha! Thế mà mấy bữa nay cứ tưởng ...
-?
-Hai câu:
Giật mình ta thấy bồ hôi lạnh
Mộng đẹp bên chăn đã biến rồi

mấy bữa ni tôi ngâm luôn mà cứ tưởng là của Thế Lữ ..
thì ra hai câu đó của Lư!

Ở đời này, ít có người lơ đãng hơn . Thi sĩ đời nay họ khôn lắm, có khi ranh nữa . Và yêu thơ, thường ta chả nên biết người: thiệt thòi ngay cho mình . Nhưng yêu thơ Lư mà quen Lư vô hại, thì đời Lư cũng là một bài thơ . Nếu quả như người ta vẫn nói, thi sĩ là một kẻ ngơ ngơ ngáo ngáo, chân bước chập chững trên dường đời, thì có lẽ Lư thi sĩ hơn ai hết . Giá một ngày kia Lư có nhảy xuống sông ôm bóng trăng mà chết ta cũng không nên ngạc nhiên một tí nào .

Trong thơ Lư, nếu có tả chim kêu hoa nở, ta chớ tin ngay, hay ta hãy tin rằng tiếng kia màu kia chỉ có ở trong mộng . Mộng! Đó mới là quê hương của Lư . Thế giới thực của ta với bao nhiêu thanh sắc huy hoàng Lư không nghe không thấy gì đâu . Sống ở thế kỷ hai mươi, mà người có mơ màng thấy mình gò ngựa ở những chốn xa xăm nào .

Cảnh mộng có khi cũng có màu sắc, như chiếc cáng điều lững thững trên sườn núi hay con nai vàng ngơ ngác trong rừng thu. Nhưng thường ta chỉ thấy những cảnh nên thơ rất mơ hồ, không có ở thời nay mà cũng không có ở thời nào. Hãy đọc bài Thơ sãu rụng (1): Bóng người con gái quay tơ trong đó ẩn sau một màn mây mờ. Ta biết có nàng nhưng ta không thấy nàng và ta cũng chớ nên tìm nàng làm chi … Cứ để lòng trôi theo cái âm hưởng đặc biệt của bài thơ, ngân nga, dằng dặc, buồn buồn, đều đều như tiếng guồng xa … Sau bài thơ bát ngát một trời đất ta không hiểu, thi nhân cũng không hiểu.

Nhưng dầu sao con người mơ mộng ấy cũng đã rơi xuống giữa cõi trần, người đã sống một cuộc sống rất thực ở trần gian. Có điều mỗi khi kể lại những chuyện thực trong đời mình, người để xen vào rất nhiều chuyện mộng. Nhưng chuyện dầu mộng, tình bao giờ cũng thực. Và mối tình chan chứa trong bài thơ bắt ta phải bồi hồi.

Đặc sắc của Lư chính ở chỗ này. Từ những kỷ niệm tươi sáng về người mẹ đã khuất, cho đến bao nhiêu buồn thương, bao nhiêu chán nản, bao nhiêu đau khổ vì tình yêu, cả cái cảnh đời giá lạnh của đôi vợ chồng lúc”tình đã xế bóng”, cùng cái thú ngây ngất của cuộc đời giang hồ, Lư đều kể cho ta nghe một cách rất cảm động.
Một điều rõ ràng: đọc thơ người khác ta có thể tìm thấy nhiều bài âm điệu tinh tế hơn, nhiều hình ảnh xinh đẹp hơn, nhưng ít có bài cảm động như thơ Lư. Aáy, chỉ vì Lư thành thực hơn. Hãy xem: tuy chẳng phải là người của gia đình, Lư dã không ngần ngại mà nói đến vợ đến con, một điều các thi nhân ta gần đây hình như kiêng lắm.

Tôi bỗng nhớ câu nói Pascat: “Tưởng kẻviết là một nhà văn, không ngờ lại được gặp một người”.

Tôi biết có kẻ trách Lư cẩu thả, lười biếng, không biết chọn chữ, không chịu khó gọt giũa câu thơ. Nhưng Lư có làm thơ đâu, Lư chỉ để lòng mình tràn lan trên mặt giấy. Tình đã gởi trong lời thơ, Lư không còn đoái hoài đến nữa. Lư vứt chỗ này một bài, chỗ khác một bài, với cái phóng khoáng của kẻ khinh hết thảy những cái gọi rằng quý ở đời này. Sánh với những người yêu thơ, Lư là người thuộc thơ của mình ít nhất, âu cũng là một điều bất lợi. Một điều bất lợi nữa là trong khi làng thơ VN đang đi tìm một nghệ thuật mới lạ, những tình cảm khuất khúc, những hình sắc phiền phức của thiên nhiên, thì Lư chỉ có một ít khúc đàn bình dị, một ít khúc đàn xưa, dầu có đổi xoang đổi điệu cũng vẫn là những khúc đàn xưa.

Nhưng ngoài cái sở thích nhất thời còn những sở thích đời đời không thay đổi.

Bao giờ còn có những cặp vợ chồng nhớ tiếc buổi tân hôn thì những câu như:

Còn đâu ánh trăng vàng
Mơ trên làn tóc rối?
…….
Đêm ấy xuân vừa sang
Em vừa hai mươi tuổi.
Vẫn khiến họ bâng khuâng.

Bao giờ còn có những kẻ đắm say tình yêu và đau khổ vì yêu thì những câu như:

Ta mơ trong đời hay trong mộng?
Vùng cúc bên ngoài động dưới sương.

Hay:

Đợi đến luân hồi sẽ gặp nhau
Cùng em nhắc lại chuyện xưa sau
Chờ anh dưới gốc sim già nhé!
Em hái dưa anh đoá mộng đầu .

vẫn tìm thấy những tiếng dội trong lòng người.

Dầu chưa lăn lóc trong trường tình, đọc thơ Lư người ta cũng phải bồi hồi vì cảnh phong ba ngoài kia, nơi thi nhân dương trôi nổi. Qua khunh cảnh bài thơ, ngọn gió lạnh ngoài khơi dưa tới. Người ta sẽ thấy xao động cho dầu đã khép chặt cõi lòng để sống một cuộc đời êm ấm.

Sao lại có người có thể đọc những câu như thế mà vẫn dửng dưng (1). Họ bảo những nỗi đau thươơng ấy thường quá. Vân thường, thường lắm, thưòng như hầu hết những nỗi đau thương thành thực của loài người. Tôi không muốn nói nhiều. Trước sự dau thương của bạn, tôi muốn im lìm kính cẩn. Tôi chỉ biết, dầu có ưa thơ người này người khác, mỗi lúc buồn dến, tôi lại trở về với Lưu Trọng Lư. Có những bài thơ cứ vương vấn trong tâm trí tôi hằng tháng, lúc nào cũng vẳng vẳng bên tai. Bởi vì thơ Lư nhiều bài thực không phải là thơ, nghĩa là những công trình nghệ thuật, mà chính là tiếng lòng thổn thức cùng hoà theo tiếng thổn thức của lòng ta.

[hoangvu]

TIẾNG THU

Em không nghe mùa thu
Dưới trăng mờ thổn thức?

Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ?

Em không nghe rừng thu
Lá thu nghe xào xạc,
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô?

[hoangvu]

XUÂN VỀ

Năm vừa rồi
Chàng cùng tôi
Nơi vùng giáp Mộ
Trong căn nhà cỏ
Tôi quay tơ.
Chàng ngâm thơ.
Vườn sau oanh giục giã.
Nhìn ra hoa đua nở,
Dừng tay tôi kêu chàng.
"Này, này bạn! Xuân sang"
Chàng nhìn xuân mặt hớn hở
Tôi nhìn chàng lòng vồn vã ...

Rồi ngày lại ngày
Sắc màu: phai
Lá cành: rụng
Ba gian: trống
Xuân đi
Chàng cũng đi .
Năm nay xuân còn trở lại
Người xưa không thấy tới.

[hoangvu]

Vắng Chàng

Dặn rồi, chàng lại ra đi
Gượng cười gượng nói lúc phân kì,
Buồng không, về nuốt lệ
Âm thầm em nén khúc tương ti.(1)

Bên khóm mai gầy, một sớm thu
Lòng sao thắc mắc mối sầu u,
Vắng chàng, quên cả lời chàng dặn:
Dạ buồn lại thổi tiếng vi vu.

(1) Tương tư.

[hoangvu]

Thuyền Mộng

Dưới chân không nghe chèo vỗ sóng,
Thuyền bơi trong cõi mơ lồng lộng;
Muốn ca, nàng chỉ lặng thầm ca
Ngại ngùng sợ gió chim xao động.

Thuyền bơi trong quãng trời xanh ngắt,
Thẳm xa, xa thẳm một màu lơ;
Nhìn mây thẳm trời xa chóng mặt,
Van nàng cắm lại chiếc thuyền mơ.

Ta hỏi nàng còn bơi chăng nữa?
Khẽ nghiêng đầu nàng rỉ tai ta:
"Còn bơi, bơi nữa, bơi xa nữa
Lúc khắp trời phủ ánh sao sa..."

Bập bềnh vẫn trôi trên mây bạc,
Thuyền trôi đã quá dải Ngân Hà.
Giật mình, nàng nhìn ta ngơ ngác:
Không biết còn trôi bến nào xa?

Quanh ta vẫn màu xanh gợn sóng
Quanh ta thăm thẳm một màu xanh
Buông chèo, nàng cùng ta tha thiết
Nhìn lại nhìn nhau bỡ ngỡ tình.

[hoangvu]

Trên Bãi Biển

Thừa lương khách đã vắng (1)
Trời nước mênh mông,
Duy còn bốn mắt nhìn nhau: lặng
Trên cát vô tình vạch chữ "Vân";
Tay vạch xong, sóng xoá dần.
Mỉm cười, Vân sẽ nói:
"Người yêu Vân hỡi!
Sao người lại quá điên?
Thân nay cũng diệt, nữa là tên?"

Tưởng được nghìn thu nhờ bãi cát
Tan tác nào hay vì sóng bạc,
Cuộc trăm năm đừng có đa mang:
Tình nhân chung kiếp dã tràng.

(1)Thừa lương: hóng mát

[hoangvu]

Sứ Giả

Một đêm mưa gió rộn ràng
Vô tình ta đã bên giường Quí Phi.
Phi chợt tỉnh :"Đi từ đâu lại?
Mới ở đây hoặc tới từ lâu ?"

Rằng :"Đi từ độ vào thu,
Gió thu về chậm, cuộc thu trễ tràng.
Em: sứ giả Minh Hoàng người cũ,
Chốn ngọc cung mái phủ sầu che;
Tình đi: ngấn để lụa the
Tình đi, đi mãi không về, tình không".

Nghe ta nói động lòng sùi sụt
Nửa vạt sầu che vội mặt hoa,
Thẫn thờ Phi ngắm rừng xa
Mà khi ngoảnh lại thì ta không còn.

Là chim sứ giả
Em bay từ bể cả đến ngàn sâu,
Bay khắp sáu đảo ba châu
Tìm hoa cho gió, đón sầu cho thơ.

Tiếng cánh vỗ trong giờ li biệt
Nghe vội vàng bi thiết bao nhiêu;
Lang thang núi bạc mây chiều
Lao xao cánh nhạn mây chiều đập sương...

[hoangvu]

Trăng Lên

Vừng trăng lên mái tóc mây,
Một hồn thu tạnh, mơ say hương nồng.
Mắt em là một dòng sông
Thuyền ta bơi lặng trong dòng mắt em.

[hoangvu]

Thu Hạ Long

Đôi hài nhè nhẹ bước ra
Màn đêm cuốn lại, mặt hoa rạng dần
Mừng sương tan, khướu hót gần
Rừng xa thông vút điệu đàn hoà âm
Hút nhìn: Mặt nước lặng tăm
Cánh buồm soi bóng, lướt thầm trên gương
Em vừa khoác nhiễu lam sương
Đã vân tím nhạt, chuyển sang lụa đào
Buồm bay hay cánh hải âu?
Nắng vàng thu hay nắng đầu xuân tươi?
Biển, trời: Hai gái sinh đôi
Thuyền trôi hay chính núi trôi bập bềnh?
Cảnh sao thật, nét sao tranh?
Nét oai dáng hổ, nét thanh vẻ Kiều
Mỗi thoáng nhìn, một nét yêu
Một ngày xáo động biết bao tâm tình
Cảnh ơi! Sao đó với mình
Như chung chiếc vơng một cành đung đưa
Tiếng còi vừa động "từng " xa
Mây ùn lại cơn dông qua ào ào
Lòng gương sóng dậy xôn xao
Bão chưa tan đã ánh sao đỉnh trời

[hoangvu]

THÚ ĐAU THƯƠNG

Tình đã len trong màu trắng mới,
Lòng anh buồn vời vợi, em ơi!
Niềm yêu rung động đôi môi
Tình đây khôn lựa được lời thắm tươi

Đã héo lắm nụ cười trong mộng
Đã mờ mờ lắm bóng thân yêu,
Đã làm tím cả cảnh chiều
Trong hồn lặng đã hiu hiu mộng tàn .

Đã chăn gối nằm im chỗ cũ
Hãy lịm người trong thú đau thương!

[hoangvu]

THƠ SẦU RỤNG

Vầng trăng từ độ lên ngôi.
Năm năm bến cũ em ngồi quay tơ.
Để tóc vướng vần thơ sầu rụng,
Mái tóc buồn thơ cũng buồn theo.
Năm năm tiếng lụa xe đều ...
Những ngày lạnh rớt, gió vèo trong cây.

Nhẹ bàn tay, nhẹ bàn tay,
Mùi hương hàng xóm bay đầy mái đồng.
Nghiêng nghiên mái tóc hương nồng.
Thời gian lạnh rót một dòng buồn tênh.

(Tiếng Thu)

[hoangvu]

NẮNG MỚI

Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác gà trưa gáy não nùng,
Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng.
Chập chờn sống lại những ngày không.

Tôi nhớ mẹ tôi, thuở thiếu thời
Lúc người còn sống, tôi lên mười;
Mỗi lần nắng mới ra ngoài nội,
Áo đỏ người đưa trước dậu phơi

Hình dáng me tôi chửa xóa mờ
Hãy còn mường tượng lúc vào ra:
Nét cười đen nhánh sau tay áo
Trong ánh trưa hè trước dậu thưa.

(Tiếng Thu)

[hoangvu]

Xin Rước Cô Em

Xin rước cô em bước xuống thuyền!
Thuyền tôi sắp trẩy bến thần tiên.
Cùng nhau ta phiêu dạt
Nơi nghìn trùng man mác,
Theo gió, theo mùa
Gửi kiếp phù du.
Lặng soi mình trên bể thẳm
Ta tuôn dòng lệ thắm.
Trên muôn dặm, dưới muôn trùng
Lòng ta phiêu diêu mung lung
Như hai làn mây biếc
Cùng tan nơi mờ mịt.

[hoangvu]

SAY

Ước gì ta có ngựa say
Con sông bên ấy bên này của ta
Ta say ngựa cũng là đà
Trời cao xuống thấp, núi xa lại gần
Ta say ngựa cũng tần ngần
Bầu không, lưng quảy một vừng giai nhân.


(Ghi chú của Lưu Trọng Lư: Bài thơ này làm từ 193..., một hôm năm 194... nhân bàn phiếm về cái say của Tản Đà, có bạn đã viết thêm mấy câu cuối, xin chép lại đây cho trọn)


Lang thang chim nội mây ngàn
Hình chao, bóng lộn, mây vần, gió xoay
Đêm say đèn tắt vẫn ngày
Ngày say cúi mặt, nghiêng mày là đêm
Đời đau rạch mộng tìm em
Dù cho toạc áo, rách xiêm cũng tìm

[hoangvu]

Núi Xa

Núi xa, nhà vắng, mưa mau,
Mênh mông cồn cát, trắng phau ngõ dừa.
Trong thôn văng vẳng gà trưa,
Lắng nghe đúng ngọ chuông chùa...

[hoangvu]

Ngày Xưa

Ngày xưa nàng tiên
Ngày tháng triền miên
Những giấc mơ đẹp
Dạo khắp lâm tuyền.

Bắt đàn bươm bướm
Trên cành hoa tươi
Tháng ngày vui lượm
Những vần thơ rơi.

Thơ rơi trên bãi cỏ
Cỏ mịn tựa như nhung,
Nàng nhặt đưa vào giỏ
Một chiều trước gió tung.

Ngày ngày vào rừng sâu
Thổi sáo tìm bồ câu,
Chim ngàn trên vai đậu,
Đậu cả mái tóc sầu.

Mắt buồn vời vợi
Hỏi gì không nói,
Nắng chiều hắt bên song
Nhờ chim gỡ tóc rối.

Càng gỡ càng rối thêm,
Giận chim chẳng êm đềm,
Nàng buồn rụng hết tóc,
Mỗi chiều ra vườn khóc.

Từ đấy vào rừng sâu
Chẳng còn thấy bồ câu,
Đến trên vai nàng đậu
Nàng ngày một thêm sầu.

Sáu đảo đến ba châu
Nàng chẳng thấy chim đâu!
Một hôm lạc trần giới
Chiều sớm đứng bên cầu.

Gặp ai qua, nàng hỏi;
- Kìa ngài! Chim tôi đâu?
Khách trần gian đều nói:
- Tìm chim vào rừng sâu.

Bữa nọ một thi nhân
Thấy hay hay đến gần:
"Muốn được những bồ câu
Cho ta đôi mắt sầu
Nàng sẽ về với ta
Đủ hai năm sáu tháng,
Những con bồ câu trắng
Sẽ đến đầy sân nhà".

Ngọt giọng, nàng nghe theo,
Cùng nhau tách xuống đèo
Về trong túp lều cỏ
Đầu giường: mảnh tr(ng treo.

Những con bồ câu
Từ đâu bay tới
Với điệu thơ sầu
Giục niềm ân ái .

Ngày một rồi ngày hai
Mảnh trăng treo cửa sổ.
Đã quen mùi rơm cỏ
Nàng nguyện với nghèo vui.

Trọn đời tơ tóc
Gối tay cười khóc,
Nàng chẳng về tiên
Nơi không khổ ải
Nơi chẳng liên miên
Trong niềm ân ái!

[hoangvu]

Một Chút Tình

Chửa biết tên nàng, biết tuổi nàng,
Mà sầu trong dạ đã mang mang.
Tình yêu như bóng trăng hiu quạnh
Lạnh lẽo đêm trường, giãi gió sương.

Ta chỉ xin em một chút tình
Cho lòng thắm lại với ngày xanh.
Sao em quên cả khi chào đón
Tình ái, chiều xuân, đến trước mành?

Rộn rã cười vang một góc lầu,
Ngây thơ em đã biết gì đâu!
Đêm khuya trăng động trong hoa lá,
Vò võ ta xe mấy đoạn sầu.

Lác đác ngày xuân rụng trước thềm,
Lạnh lùng ta dõi bước chân em.
Âm thầm ấp mối xa xa...vọng;
Đường thế đâu tìm bóng áo xiêm?

Đợi đến luân hồi sẽ gặp nhau
Cùng em nhắt lại chuyện xưa sau.
Chờ anh dưới gốc sim già nhé!
Em hái, đưa anh..., đóa mộng đầu.

[hoangvu]

Mây

Tặng Mừng

I
Vì cánh hoa trong mưa buồn chớm nở
Anh nguyện xin làm gió bên đường
Lang thang bờ biển cả yêu thương
Đến bên nhau chia nỗi buồn cay đắng.
Một tiếng đàn khuya hoạ gió lặng
Nỗi đau hoà lẫn dưới trăng sao
Và hẹn cùng nhau
Mây trắng bạc đầu.

II
Hôm ấy xuân vừa bừng hương sứ
Hồ Tịnh Tâm vội ngắt sen hè
"Rồi một ngày kia anh nhỉ
Trên làn tóc chung thuỷ xuân đi"
Lời em nói chốc ba mươi năm rồi đó
Tóc em chừ nở trắng một vài hoa
Vẫn như sớm hôm nào em nhỉ?
Trên đầu mây trắng vẫn bay qua.

[hoangvu]

Mây Trắng

Mây trắng bay đầy trước ngõ tre,
Buồn xưa theo với gió thu về.
Vài chàng trai trẻ sầu biêng biếc,
Mộng nở trong lòng sắc đỏ hoe.

[hoangvu]

Lại Uống


Em đã dặn anh đừng uống nữa,
Vì đâu anh đã lại say rồi!
Hãy cho anh trái lời em dặn
Một lần và lần nữa mà thôi

Những từ xưa không hề nhắp rượu
Hiền vui như gió lướt bên cầu.
Anh chỉ say sưa màu tuyệt diệu
Thơ dầu ra, rượu chửa lúc vào.

Nhưng hôm nay em ạ, hôm nay
Anh thấy em buồn, buồn đắm say,
Không hỏi - có bao giờ anh hỏi
Anh chỉ nhìn mà lòng ngất ngây.

Ai chặt hộ mình những trấn song,
Cho vai kề vai, lòng bên lòng,
Cho lệ em rơi, khăn anh ướt,
Cho mắt đẹp nữa, lúc mơ mòng.

Lơi thêm một nút, thắt một nút
Một bước xa ra, một bước gần.
Đã biết không mong còn mỏi đợi
Như người thiếu nữ bến sông Ngân.

Chuyện ái ân dành khi nhàn rỗi
Cười cũng hay mà khóc cũng hay.
Không vui ta cũng cùng vui gượng,
Vì không buồn, cũng bị buồn lây.

Chỉ một lần và lần nữa thôi,
Và ly này, và ly nữa vơi,
Cho anh trái nửa lời em dặn
"Vì em chỉ là em gái thôi".

[hoangvu]

Lại Nhớ

Hôm nay dạ lại bần thần
Nhìn đám mây chiều lại nhớ Vân.

Này mây hỡi! Mây chiều hỡi!
Dừng lại đây, chờ ta với.
Theo dấu chim xanh
Rẽ lối trời tình.
Cậy cùng làn gió
Tìm nơi Vân ở,
Vượt mấy rừng cây,
Bay qua chùa Thầy,
Đến nơi thôn nhỏ,
Ngừng bên cửa sổ
Chờ lúc nàng vén mành thưa,
Ngang trời ta đổ trận mưa.

[hoangvu]

Lòng Cô Phụ

Tình em như tuyết vương chân ngựa
Hoặc có vừng trăng muôn dặm soi
Đã lâu anh không đến vườn em nữa!
Các lối đi, gai cỏ mọc đầy,
Chim không hạ cánh,
Lá rụng không buồn bay,
Những chiều thu em không buồn tựa cửa.
Hoa em đầy giậu, bóng anh tuyệt vời
Cỏ em đầy vườn, ngựa anh không tới
Đã lâu ngày, ngõ ùn: lá bàng rơi,
Đón ai vào mà ngõ kia em phải xới?
Hôm nào đây, bầy chim con ngần trắng
Biết tự quãng nào, trong chốn rừng xanh
Bay về đây - trên cành xoan, im lặng
Không con nào mách hộ bóng tin anh!

[hoangvu]

Lá Mồng Tơi

Tặng hương hồn một bác sĩ

Hoa lá quanh nàng lác đác rơi,
Cuối vườn đeo giỏ hái mồng tơi,
Mồng tơi ứa đỏ đôi tay nơn,
Có bé nhìn tay, nhí nhảnh cười.

Cách tường tiếng gọi sẽ đưa sang
Rẽ lá cô em trốn vội vàng,
Quên giỏ mồng tơi bên giậu vắng,
Ta qua nhặt lấy gửi đưa nàng.

Năm tháng ta chen chốn bụi hồng
Cảnh xưa dừng bước một chiều đông,
Cây trơ, giậu đổ, mồng tơi héo
Cô bé vườn bên đã lấy chồng.

[hoangvu]

Im Lặng

Dưới rặng liễu thầm gieo bước một
Trên muôn trùng, lặng lẽ bóng sao bay
Nàng đi, ôm mối sầu vô hạn,
Vô hạn, sầu tràn khắp cỏ cây.

Trên muôn trùng, lặng lẽ bóng sao bay,
Nàng đi một bước, đêm một chầy.
Đôi liễu nhìn nhau cùng rũ bóng
Bên đường tha thiết mớ tóc mây.

Nàng đi một bước đêm một chầy,
Cỏ mòn lặng uống hạt sương rơi
Ngang trời chiếc nhạn êm như mộng
Lơ lửng âm thầm nhẹ cánh bay.

[hoangvu]

Khi Yêu

Không biết làm sao nói được nhiều
Như khi lòng chửa biết thương yêu,
Khi yêu quên cả lời săn sóc,
Nhìn lại nhìn nhau, chiều lại chiều.

[hoangvu]

Khi Thu Rụng Lá

Em có bao giờ nói với anh,
Những câu tình tứ, thuở ngày xanh,
Khi thu rụng lá, bên hè vắng,
Tiếng sáo ngân nga, vẳng trước mành.

Em có bao giờ nghĩ tới anh,
Khi tay vịn rủ lá trên cành?
Cười chim, cợt gió, nào đâu biết:
Chua chát lòng anh biết mấy tình?

Lòng anh như nước hồ thu lạnh,
Quạnh quẽ đêm soi bóng nguyệt tà...
Ngày tháng anh mong chầm chậm lại,
Hững hờ em mặc tháng ngày qua...

Mùa đông đến đón ở bên sông,
Vội vã cô em đi lấy chồng,
Em có nhớ chăng ngày hạ thắm:
Tình anh lưu luyến một bên lòng?

[hoangvu]

Hương Lòng

Em hãy thu về tất cả hương
Của bao hoa thắm nở bên đường.
Em thu hết cả lời ân ái.
Thu cả hương tàn, lạc bốn phương.

[hoangvu]

Hồn Nghệ Sĩ

Ta là nàng Ly Dao
Ngồi bến Hoa Giang, khóc trăng sầu,
Đếm giọt sương gieo,
Lắng nghe rĩ rầu giọng dế,
Trời đất quạnh hiu,
Một mình ta tuôn thắm dòng lệ...
Gỡ mối sầu, ta sẽ lựa mấy đường tơ.
Ngọn lửa chài, con sông trắng,
Bóng sao mờ lấp láy,
Hồn nghệ sĩ lạnh lùng tê tái,
Ngón cầm giăng tơ phiếm lung lay,
Khi lâm li, khi dồn vồ vập,
Khi gieo nặng, khi cao bay...
Rồi một kiếp khóc mướn
Thương vay cho thiên hạ.
Cảnh đêm khuya trời giá,
Lạnh lùng thấy một bóng Ly Dao
Ngồi bến Hoa Giang khóc trăng sầu.

[hoangvu]

Hoa Xoan

Từ buổi chàng xa non nước này
Em buồn ngày có tới đêm nay.
Xoan tây trước bến hai lần đỏ
Lệ nhỏ hai lần, chàng có hay?

Khỏi ốm chiều nay khâu trước cửa
Dừng kim em ngắm rặng xoan tây.
Vì đâu, chàng, xoan không đỏ nữa ?
Rộn ràng lá đổ bên sông đầy.

[hoangvu]

Giữa Mùa Gió Thổi

Hỡi em khăn đỏ bao nhiêu tuổi
Rằng em vừa đúng tuổi lên mười.
Hỏi ông tóc bạc bao nhiêu tuổi
Rằng: lão trời cho đúng tám mươi.
Em nói: Gió mùa xuân thổi
Áo đẹp rũ lên đường.
Lão nói: gió mùa xuân thổi
Gậy trúc cũng lên đường
Tiếng hỏi tiếng chào vang lối xóm
Pháo từng chiếc một đốt liền tay.
Mùa này quyết được hơn mùa trước.
Cứ gọi tung trời gậy lão bay ...

[hoangvu]

Hoàng Hôn

Bên thành con chim non
hót nỉ non:
Giục lòng em bồn chồn
buổi hoàng hôn
Em trách gì con chim con?
Em oán gì con chim con?
Em chỉ hận:
Sao em ngơ ngẩn,
để tình lang em lận đận
chốn xa xôi,
nơi tuyệt vời;
Trong lúc con chim trời
Bên em nó hát những lời
... nước non.

[hoangvu]

Em Thời Gian, Ngừng Tay!

Tiếng guốc khua giòn
Đường hoa lát đá,
Tiếng guốc nghe quen
Ai vào đấy nữa,
Chỉ là em:
Thời gian!

Anh lót chiếu từ trên thềm
Anh giãi hoa từ ngoài ngõ
Mời em lên.

Em ơi!
Hiểu rồi
Đừng nói!

Tay em cầm gì đấy
Người hoạ sĩ của tôi? Phải rồi
Em muốn chấm lên tóc tôi
Với tháng ngày đã ngả
Những sợi bạc kinh hồn: trắng xoá!

Hoạ sĩ hãy ngừng tay
Và nghe tự lòng này
Một lời tha thiết.
Người em nhỏ của tôi ơi!
Cho anh thêm một ngày,
Cho thêm nghìn ngày nữa,
Cho trọn cùng cả thế kỷ hai mươi!

Sống thêm một ngày,
Trồng thêm một cây
Cây chuối nhỏ bên đường
Cây chuối hương:
Một trăm buồng,
Chuối trổ!

Hỡi người em nhỏ
Cho anh thêm một ngày,
Cho thêm nghìn ngày nữa,
Cho trọn cùng cả thế kỉ hai mươi.
Anh: người thợ nhỏ của ngày mai
Em trông! Cái thước cái bay
Còn vụng về biết mấy!
Sao em còn đứng đấy
Mủm mỉm làn môi
Chẳng "ừ" cho một tiếng?
Rồi tay tự cầm tay,
Không biết tôi còn mê hay tỉnh
Chợt nhìn lên : Người đã lánh,
Đường thời gian nở hoa
Bóng người đã xa ...
Rồi biến mất!

Thôi mặc!
Người khách lạnh nhạt kia ơi!
Dẫu tóc ta, người điểm bạc
Lòng này sôi máu tuổi hai mươi!
Bên Văn Miếu, giữa vườn đây
Con chim gì, không biết nữa
Say hót giữa ban ngày.

Cuộc đời như mới ... sáng hôm nay
Đôi chân chưa hề biết mỏi
Chân ơi! Mang ta tận cùng thế giới
Vẫy cờ hồng, say khúc hát thanh xuân.

[hoangvu]

Gió

Gió lộng bốn phương
Giang hồ rượu ngấm
Xa vời bể thẳm
Một kiếp mênh mông
Ba mươi sáu bến bình bồng
Thuyền ơi neo chưa buồn cắm
Mang mang nỗi buồn nghìn dặm

[hoangvu]

Đôi Mắt

Có hoa nào qua mùa không héo?
Có tiếng nào giàu đẹp hơn không?
Mắt em là một dòng sông
Thuyền anh bơi lội giữa dòng mắt em.
Đàn "nguyệt dạ" hương đêm bay lạc
Gì buồn hơn tiếng vạc lưng chừng?
Phép gì khỏi nhớ đừng trông
Mắt em bỏ túi, vắng lòng đem soi.

[hoangvu]

Điệu Hát Lẳng Lơ

Lắng nghe tiếng hát chị đò đưa,
Trong ánh trăng vời vợi...
Tiếng hát lẳng lơ đưa,
Làm xao động những làn da mát rợi.
Tiếng hát lẳng lơ
Một đoàn gái tơ
Nằm mơ trên bờ cỏ nơn.

Một đoàn nai tung tăng đùa giỡn
Theo điệu hát giòn
ở cạnh sườn non...

Ai nghe tiếng hát chị đò đưa
Mà không cảm thương người quả phụ
Nằm ấp bóng trăng thưa
Luồn qua song cửa sổ!

[hoangvu]

Đây Mùa Thu Tới

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang
Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng
Đây muà thu tới, mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng.

Hơn một loài hoa đã rụng cành
Trong vườn sắc đỏ rủ màu xanh
Những luồng run rẩy rung rinh lá
Đôi nhánh khô gầy xương mỏng manh

Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ
Non xa khởi sự nhạt sương mờ
Đã nghe rét mướt luồn trong gió
Đã vắng người sang những chuyến đò

Mây vẩn từng không, chim bay đi
Khí trời u uất hận chia ly
Ít nhiều thiếu nữ buồn không nói
Tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì.

[hoangvu]

Đi Giữa Vườn Nhân

Đi giữa vườn nhân dạ ngẩn ngơ
Vì thương người lắm, mới say thơ
Phên thưa đã có bàn tay đỡ
Đêm lạnh, phăng lần những mối tơ

Đẹp lắm! Trên đời những vấn vương
Chao ôi! Thiên lý một con đường
Đi trong trời đất từ duyên ấy
Sớm tối không rời một chữ thương.

Len giữa vườn mai chạm nắng người
Trời hơi lành lạnh ấm bàn tay
Muốn hôn tất cả; Hoa cùng nụ
Tưởng gió ngàn xa thoảng tới đây.

[hoangvu]

Chiếc Cáng Điều

Tặng X.D và H.C.

Lững thững sườn non chiếc cáng điều:
Ngàn thông còn đắm mộng thân yêu
Lỏng buông mái tóc sau riềm vọng:
Tiếng ngọc mùi hương, lẫn gió chiều.

Những anh phu cáng đo từng bước,
Tỉ tê cùng kể chuyện hoang đường,
Vén riềm thiếu nữ tưng bừng ngắm
Truông núi: muôn chim gọi rộn ràng

Yểu điệu, vừa trông, dáng thướt tha
Văn nhân không ngớt chén quan hà,
Lưng đèo, ngôi quán quên thân phận
Chiều ấy, cùng mơ vẽ thế gian.

[hoangvu]

Bâng Khuâng

Ta còn thấy bóng kẻ thơ ngây,
Xe chồn gối mỏi trở về đây,
Trên đường hiu quạnh khách đau mỏi,
Chán nản hung hăng nện gót giày;
Ngàn liễu xanh xanh con cò trắng,
Lạnh lẽo xa vời ủ rũ bay.
Ta còn thấy bóng kẻ thơ ngây,
Rẽ lau vạch suối tới am mây,
Nắng trần chan chát, lòng trần héo,
Mịt mù dặm cát một chòm cây,
Dừng lại đây bóng im cửa Phật,
Dừng lại trong làn khói biếc bay,
Dừng lại đây là nơi hiu quạnh,
Là nơi nghe thấy tiếng cỏ cây,
Là nơi quên những mùi trần sự,
Là nơi quên những nỗi chua cay.

Nghe thấy tiếng ngọt ngào cõi Phật,
Rũ bụi trần, chàng dừng lại ngay
Trước Phật đài, chàng lâm râm nguyện
"Tình xưa theo gửi, nước, trời, mây!"
Một hôm thiền định dưới gốc mai
Bỗng thấy lòng vơi chốc lại đầy,
Thẫn thờ tay lần tràng chuỗi hạt
Mà như lần những hạt chua cay...
Vì vừa nghe tiếng chuông chùa nện
Lạnh lùng từng tiếng não bên tai,
Lạnh lùng như người trong cung Quảng,
Bâng khuâng chợt nhớ cảnh trần ai.

[hoangvu]

Cảnh Thiên Đường

Nhờ em chỉ hộ cảnh thiên đường
ở tận miền âm hay cõi dương,
Hay ở trong lòng người thiếu nữ
Một chiều nhuốm đỏ ráng yêu đương?

[hoangvu]

Đan Áo

Tặng người thiếu nữ khi mùa đông
mới về, vội vàng đan áo rét

Ngày tháng em đan chiếc áo len,
Hững hờ để lạnh với tình duyên.
Mùa đông đến tự hôm nào nhỉ?
Lá rụng bay đầy dưới mái hiên.

Gió thổi hôm nay lá rụng nhiều,
Cây em đan hộ tấm tình yêu
Để về mang ủ lòng anh lạnh,
Cho khoảng đêm trường đỡ quạnh hiu.

[hoangvu]

Đã Khuya Rồi

Hoa lan quên nở trên giàn,
Nhớ ai em để tiếng đàn ngừng đưa?
Tiếc gì em, nửa đường tơ!
Cho hoa quên nở, trăng mờ quạnh soi ....
Chờ em đêm đã khuya rồi
Rộn ràng lá đổ, vàng rơi đầy thềm

[hoangvu]

Chị Em

Em bước vào đây
Gió hôm nay lạnh,
Chị đốt than lên,
Để em ngồi cạnh.

Nay chị lấy chồng
Ở mãi Giang Đông
Dưới làn mây trắng
Cách mấy con sông.

Chăn lụa, gối bông
Chị mang theo chồng,
Mai phòng chị lạnh
Đốt giùm nén hương.

Chồng chị là ai
Chị nào có biết!
Đợi đến ngày mai
Nhìn qua kẽ liếp.

Sao em thổn thức
Buồn nỗi gì em?
Nay em khóc chị
Mai ai khóc em?

Em đưa củi vào
Lửa hồng thêm đượm,
Rót chén rượu đào
Cho lòng thêm thắm.

Uống thêm chén nữa
Mừng buổi chia ly
Tiễn ngày vui hết
Tiễn thời xuân đi.

[hoangvu]

Bao La Sầu

Nhớ em trong ánh trăng mờ,
Sóng cây gió gợn trời bao la sầu.
Chim chi gọi mãi bên cầu;
Phải chòm sao rụng trước lầu hở em?
Lắng nghe trăng giãi bên thềm,
Lắng nghe trăng giãi bên thềm... ái ân!

[hoangvu]

Chải Lại Đời Anh

Cái màu nhiệm vô biên
Qua bàn tay em mỗi ngày hiển hiện
Đàn đã qua bao cung gió chuyển
Còn vọng vang tiếng nhấn tơ đầu

Sáng nay, em nghĩ gì, nghĩ gì anh biết
Khi giữa giờ bão tố hoa vẫn toả một mùi hương
Và đêm nay, bàn tay em ở đâu, ở đâu anh biết
Khi anh đang ngồi lặng, trước ngọn đèn chong
<DIV>Em là ánh trăng khuya.</DIV>
<DIV>Vẫn là của anh mặt trời mỗi sáng
Có những thu lá vàng tơi tả
Em chải lại đời anh
Em kéo từng nút khăn, em đơm từng khuy áo
Mà với trăng sao, em đi trọn khúc ân tình.

[hoangvu]

À Ơi!

À ơi! Hai tiếng làm người
Héo xuân chói hạ, nảy chồi thu đông.
Từ hữu hạn đến vô cùng
Nhổ neo từ ấy, buồm dong biển trời.
Xưa sao mưa nắng rã rời
Giờ sao mưa nắng mắt người long lanh!

[hoangvu]

Miếng đất

Tôi nào mơ nhà cao cửa rộng
Chỉ xin dăm thước đất
Mần cái ao nhỏ
Đêm nằm nghe con mè con trắm chơi trăng
Thảo lòng, trồng sống được vài cây để năm 2000 chǎng chớ
Vào tay áo này được đón gió ngàn khơi

Mình ơi cho tôi hỏi mình
Người thợ vườn Trường cửi (1)
Trồng bưởi, mấy thu bưởi mới ra hoa?
-"Thu anh dài hơn thu người gấp bội".
Mong chút thoảng gió trời
Cho khỏi tủi gối sóng đôi
Sẵn bút đây ta viết khấn mấy lời
Gởi ông vời vợi cao xanh, ông thổ thần cao thẳm

Ta chỉ xin miếng đất nhỏ mà thôi
Nhược bằng, thì thôi, cho ta một vồ ta thoát khỏi trần gian
Để ta đến bờ lẩn thẩn chốn sông Ngân
Với quạ mực, quạ khoang, ta bắc cầu Ô Thước
Trên lưng nghé, giữa trời Ngưu cùng ả Chức
ta hát bài "non xanh nước biếc"
Rồi nhớ trần gian, năm bảy bữa ta bay về
Ròng giữa đường quê
Như xưa ta ngồi đổ ô quan cùng bạn xóm
Và trong chập chờn lửa đóm
Ta lắng nghe câu hát dặm giạt bờ

(1) Trường cửi: một thôn vườn nổi tiếng bên bờ nam sông Hương (Huế)

[hoangvu]

Tuổi 80

Mới đó xài xong tuổi 80
Nhìn xuống đôi chân
giầy vẹt gót
Trông lên vẫn lớp lớp hoa bay
Mặc ve cứ hót
ngày chưa trật
Tóc còn xanh lắm bạn tình ơi!

[hoangvu]

Tặng Mừng

Bữa cơm ngày nho nhỏ chợ chiều
Mùa sen, em đem về mấy đoá
"Nhớ gọi em nghe ! Giờ hoa nở"
Sáng ra, sen rụng khắp nhà

Đêm đêm hương sắc hút cả vào mơ
Giờ, nhìn lại xác hoa ... mà tội

Anh ơi, sao tách hồn khỏi xác
Của cho là vô tận, của nhận là không cùng
Cho nhiều, em sẽ mãi mãi giàu thêm.
Như khi em biết dâng cho đời mãi mãi.

[hoangvu]

Nhật ký nửa nằm nửa ngồi: viết

Cái gậy anh cho ai rồi (1)
Từ hồi phố mình thành phố chợ
Không còn nghe chim Văn Miếu hót em ơi
Mà sao vẫn chát tai từ ngày xa đạn bom từng hồi nổ
Em vào nhà thắp cho Nông (2) một nén nhang đi em
Chừ giúp anh ra ngoài đó
Anh liếc chút trời xanh
Mai mốt anh lành giúp anh cùng qua Văn Miếu
Với hoa, với lá, chi chành

(1) Nhà thơ Lưu Trọng Lư cho nhà thơ Tế Hanh
(bị yếu mắt) cây gậy của mình nhưng rồi ông quên đi.
(2) Nông: con trai nhà thơ hi sinh trong chiến tranh tại miền Nam.